Buşra TATARİ ÇELİK

Okul Başarısızlığı

Okul Başarısızlığı

BAŞARISIZLIK NEDENLERİ

A. ÖĞRENCİYE BAĞLI NEDENLER

Fiziksel yetersizlikler
Öğrencinin görme, işitme, konuşma ya da ince ve kaba motor kaslarında bir sıkıntı varsa (kalem tutamamak, rahat koşup, zıplayamamak vb) veya başka bir sağlık sorunundan dolayı derslere adapte olamıyorsa çocukta başarısızlık görülebilir. Bu durumda çocuğunuzu bir doktora götürmeli ve biyolojik kaynaklı bu problemleri gidermek için çözüm aranmalıdır. Daha sonra rehberlik desteği ile engelin derecesine göre uygun bir eğitim programı hazırlanarak, çocuğun öğrenme eşiği en üst seviyesine çıkılabilir.
Bilişsel, duyuşsal, devinimsel anlamda yeterince gelişmemiş olma
Öğrenci, okula olması gerekenden önce başlamışsa veya okul yaşında olmakla beraber bilişsel ve duygusal yönden gelişimini tamamlamamış ya da yaşıtlarından geri ise okula oryante olamaz ve derslerinde zorlanır, dolayısıyla başarısız olabilir.
Öğrenmeye hazır olmama
Öğrenci, öğrenme için yeterince hevesli ve istekli değilse, çalışmaya güdülenmiyorsa ve bunun sonucunda derse kendini veremiyorsa okul başarısızlığı kaçınılmazdır. Bir uzmandan destek alınmalı ve nedenleri araştırılmalıdır.
Yanlış çalışma alışkanlıkları
Öğrenci doğru bir biçimde ders çalışmıyor, çok çalışıyor ancak verimli olmuyorsa, öğrenerek değil de ezberleyerek çalışıyorsa, gerektiğince dikkat vermiyorsa, yeterli tekrar yapmıyorsa, zamanı etkili kullanamıyorsa, derse konsantre olamıyorsa, dikkat toplama gibi konularda sorun yaşıyorsa okul başarısızlığı muhtemeldir.
Kendine güvenin azlığı, sosyal becerilerin ve iletişim becerilerinin gelişmemiş olması:
Bu durumlarda öğrenci başarılı olabileceğine inanmadığından gerekli çabayı göstermezler.
Kaygının çok düşük ya da yüksek olması
Başarılı olma için orta düzeyde kaygı gereklidir. Çocuğun ders çalışma ve sınav konusunda kaygısı çok düşük veya çok yüksekse başarısızlık görülür.
Geçmişte yaşanan başarısızlıklara takılıp kalma
Öğrenci öğrenilmiş çaresizlik dediğimiz; daha önce yaşadığı başarısızlıkları genelleyerek her zaman başarısız olacağına inanır ve bu olumsuz düşüncelere takılıp kalacağından ders çalışamaz.
Öğrencinin psikolojik durumu
Öğrenci, travmatik bir olay (ailede hastalanma, ölüm, kaza, afetler, anne babanın ayrılması vb.) yaşamışsa veya ev ortamında ya da okulda huzursuzluk, sıkıntı verici durumlar, ve zorlayıcı olaylar, kavgalar yaşıyorsa psikolojisi derinden etkilenir, kendini derse veremez, konsantre olamaz ve başarısız olabilir.
Ergenlik dönemi özellikleri
Ergenliğe geçişle birlikte meydana gelen gelişme ve değişmeler, öğrencinin yaşadığı duygusal gerginlikler onun başarısı üzerinde etki yapabilir. Ayrıca öğrenci özgürleşme isteğine bağlı olarak kendini okuldan ve derslerden soyutlayabilir.
Aşırı hareketlilik
Bazı çocuklar, yapıları gereği aşırı hareketli olurlar. Yerinde duramayan bu çocuklar derse yoğunlaşmakta zorlanabilirler.
Öğrenme güçlüğü
Bazı çocuklar yeterli zihinsel potansiyele sahip oldukları halde dersleri öğrenmekte güçlük çekerler. Öğrenme güçlüğü denilen bu sorun, çocuğun normal zekâlı hatta parlak zekâlı olmasına rağmen dikkatsiz, aşırı hareketli, beceriksiz, dalgın olması, doğru çözümü ayırt edememesi, yanlış ve eksik yazması, harflerin yerini karıştırması ya da atlaması, harfleri ters yazma(b yerine d gibi), sesleri benzer harfleri karıştırma (f yerine v gibi), okuma, yazma veya matematiği öğrenmede zorlanması gibi belirtilerle kendini gösterir. Bu sorun beynin, merkezi sinir sisteminin fonksiyon bozukluğuna bağlı olarak ortaya çıkar ve bu çocuklar özel eğitime ihtiyaç duyarlar.

 

B. OKULDAN KAYNAKLANABİLECEK NEDENLER

Okul
Sınıf ve okul ortamı eğitim öğretime uygun değilse, öğretmenin yanlış tutum ve davranışları varsa, uygun öğretim teknikleri kullanılmıyorsa ayrıca çocuk çeşitli nedenlerden ötürü arkadaşları tarafından dışlanmışsa başarısızlık gözlenebilir.

 

C. AİLEDEN KAYNAKLANAN NEDENLER

Ailenin sosyo-ekonomik durumu, aile üyeleri arasındaki iletişim şekli, ebeveynin çocuk yetiştirme tarzı, eğitime bakış açıları, çocuğa gösterdikleri tutum çocuğun başarısını etkiler.

Anne ve baba arasındaki iletişimi, aralarındaki tartışmalar ve bunları çocuklarına yansıtmaları çocukların psikolojini etkileyeceğinden başarısızlığa sebep olur.
Anne ve babada başarısızlık kaygısı varsa, bu okul öncesinden başlayarak çocuğa yansır ve onun gerçek performansını ortaya koymasına engel olur. Ayrıca bu kaygı ve olumsuz tutumlar çocuğun kendini değersiz hissetmesine yol açar.
Başarısızlıkta en önemli nedenlerden biri de ailenin çocuktan yüksek beklentileridir. Aile, bu beklentiler içinde başarıyı çocuğun kişiliğinin ölçüsü olarak görüyorsa çocuk başarısız olma ve sevilmeme korkusu yaşar, kaygısı artar. Bu da başarısızlığı beraberinde getirir.
Ailenin çocuğuna okuma, zamanı verimli kullanma, sorumluluklarını yerine getirme gibi konularda iyi model olmaması (çocuğa televizyon izlemeyi yasaklayıp kendinin sürekli televizyon izlemesi gibi), her konuda olduğu gibi ders çalışma ve başarı konusunda da önemli bir etkendir. Bunu yanında aile sınır koymalıdır.
Anne babanın çocuğun ders çalışmaktan başka bir şey yapmasına izin vermemesi; sosyal faaliyetler, resim, müzik, spor etkinlikleri gibi başarıyı destekleyici çalışmaları gereksiz hatta zarar verici olarak görmesi, çocuğun oyun oynamasına, az da olsa arkadaşlarıyla görüşmesine izin vermemesi, faydalı olsun diye yapılan aslında zarar veren yaklaşımlardır.
Çocuğun eğitimi için yeterli özen ve desteğin gösterilmemesi; aile, çocuğu okula gitme ve ders çalışma konusunda heveslendirmiyor, ona güvendiğini hissettirmiyor, gerektiğinde yardım etmiyor, destek olmuyorsa ayrıca bu konularda uygun olmayan ödül ve ceza teknikleri kullanıyorsa, yine başarısızlık meydana gelir.
Tam tersine ders çalışmayı kolay bir iş sanıp çocuğa evde çok görev ve sorumluluk vermek de yeterince ders çalışılamamasına neden olur ve başarısızlık doğurur.
Ailenin çocuk yetiştirme tarzı ve çocuğa gösterilen hatalı tutum ve yaklaşımlar, başarı üzerinde olumsuz etki yapar. Çocuğun çok gevşek bırakılması veya aşırı baskı ve otorite altında bulundurulması başarısızlığa neden olur.
Anne babanın yaklaşımlarına karşı çocuğun verdiği tepkiler de başarısızlığa neden olur. Bazı çocuklar, anne babalarına duydukları kızgınlığı yaramazlık yaparak, ders çalışmayarak gösterirler. Böyle yapıp zayıf notlar alınca onları cezalandıracaklarına inanırlar.
Çocuğa küçük yaşlardan başlanarak sorumluluk duygusu kazandırılırsa eğitim hayatında da sorumluluklarını yerine getiren öğrenciler olmaları sağlanır. Unutulmamalıdır: Ağaç yaşken eğilir.
Kalıtımla anne babadan çocuğa geçen bedensel ve zihinsel özellikler, onun her yönünü olduğu gibi okul başarısını da etkiler.
Ailenin eğitim düzeyi, kültürel yapısı, yaşam biçimi ve gelişmişlik durumu da başarı üzerinde etkili bir faktördür. Ailenin eğitim hakkındaki düşünce ve yaklaşımları, öğretmene karşı geliştirdiği tutumlar olumlu ise çocuğun bu konulara bakışı da olumlu olur ve ders çalışmaya güdülenir.
Bir başka etmen de çocuğun bir işte çalışmasıdır. İşçi çocuklar hem okulda hem de dışarıda çalıştıklarından derslerinde etkili verim alamazlar.
Evde çocuğun ders çalışabileceği bir oda, oda yoksa bir ders çalışma köşesinin olmaması, çocuğun iyi çalışamamasına neden olur.
Başarısızlığın başta gelen nedenlerinden biri de anne babanın çocuk ile birlikte yeterince zaman geçirmemesidir. Özellikle babalar işlerinden dolayı çocuklarına zaman ayıramadıklarını öne sürerek onlarla ilgilenmeyi reddederler. Oysaki çocukla günde yarım saat bile olsun birlikte oynamak, kitap okumak, çeşitli faaliyetler yapmak, sohbet etmek, dersleriyle ilgilenmek, her açıdan iyi sonuçlar verir. Çocuk, anne ve babasıyla kaliteli zaman geçiremez ve paylaşımlarda bulunamazsa duygusal yoksunluk yaşar, ihtiyacı olan ilgiyi okulda ya da arkadaşlarında arar.

 

D. ÇALIŞMA ORTAMINDAN KAYNAKLANAN NEDENLER

Öğrencinin ders çalışma ortamı soğuk, karanlık, gürültülü, rahatsızlık verici bir yerse veya iyi ders çalışabilmesi için belli bir yeri yoksa başarılı olma şansı düşüktür. Ayrıca ders çalışma yeri olup dikkat çekici uyaranların fazla olması durumunda çocukta konsantrasyon bozukluğu da meydana gelir. Mümkün olduğunca sade bir masada az sayıda araç ile çalışılmalıdır. Duvarlarda stiker, poster vb çıkartmalardan kaçınılmalıdır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir